Kitesurfing ma własny język, w którym polskie określenia mieszają się z angielskimi nazwami sprzętu, technik i kierunków wiatru. Nie trzeba jednak znać całego słownika przed pierwszą lekcją. Na początku wystarczy zrozumieć kilka podstawowych terminów związanych z latawcem, deską, oraz poruszaniem się po wodzie.
Naukę Kitesurfingu należy zacząć od lekcji z trenerem. Znajomość podestowych pojęć znacząco przyśpiesza czas nauki, bo jeśli przed lekcją wiesz mniej więcej czym jest okno wiatrowe, instruktor może od razu przejść do tłumaczenia jak ono działa, poza tym wtedy szybciej zapamiętasz o co w tym chodzi. Oczywiście konkretne słowa mogą się różnić w zależności od szkoły i instruktorów, ale różnice nie są zbyt duże, a znajać znaceznie pojęcia nie jest to problemem.
Na początku tekstu jest szybki skrót najważniejszych terminów (je trzeba znać obowiązkowo), dzięki nim łatwiejsze jest zrozumienie pozostałych kilkudziesięciu pojęć. Poza tym te pierwsze 9 terminów przyda się w szczególności na pierwszych lekcjach.
Osoba rozpoczynająca naukę powinna najpierw poznać dziewięć podstawowych terminów:
Oczywiście nie trzeba się uczyć pojęć przed lekcjami, instruktor i tak je tłumaczy. Ale jest to najważniejsza rzecz którą możesz zrobić przed rozpoczęciem kursu, jeśli chcesz szybciej przejść do etapu w którym wykonujesz już konkretne czynności, czyli pływasz/kitesurfingujesz. W przypadku poznawania pojęć, nie ma większego ryzyka że nauczysz się czegoś źle.
Inne rzeczy które można robić przed pierwszą lekcją, to
W obu przypadkach, czynności te mają sens jeśli sprawiają Ci przyjemność, ale trzeba brać pod uwagę to że można się czegoś nauczyć błędnie. Zwykłe puszczanie latawca trochę się różni od sterowania większym kite.
Kite to latawiec kitesurfingowy wykorzystujący siłę wiatru do napędzania osoby znajdującej się na wodzie. Jest połączony z barem za pomocą długich linek.
Rozmiar latawca podaje się w metrach kwadratowych. Dobiera się go między innymi do:
Większy latawiec zazwyczaj stosuje się przy słabszym wietrze, a mniejszy przy silniejszym. Dodatkowo, im większy latawiec, tym większa siła ciągu, więc na początku korzysta się z mniejszych latawców. Podczas kursu odpowiada za to instruktor.
Bar to drążek służący do sterowania latawcem. Jest połączony z nim najczęściej czterema linkami.
Przyciągnięcie lewej strony baru powoduje skręt latawca w lewo, a przyciągnięcie prawej strony – skręt w prawo. Przesuwanie całego baru w stronę ciała lub od siebie wpływa na moc latawca.
Bar nie jest kierownicą, którą obraca się jak w rowerze. Sterowanie odbywa się przez przyciąganie jednej strony i oddawanie drugiej.

Nie należy mylić baru (drążka) z trapezem (uprzężą), mimo że bar, w połączeniu z latawcem, tworzy pewnego rodzaju trapez, znany z akrobatyki cyrkowej.
Początkujący najczęściej korzystają z deski typu twin-tip. Jest ona prawie symetryczna, dlatego można płynąć w obu kierunkach bez obracania deski.
Na desce znajdują się:
Trapez to uprząż zakładana na biodra lub dolną część tułowia. Łączy kitesurfera z barem i przenosi większość siły latawca na ciało.
Dzięki temu nie trzeba utrzymywać całego obciążenia rękami. Ręce służą przede wszystkim do sterowania barem.
Nazwa trapez wynika z historii akrobatyki cyrkowej, żeglarstwa i kitesurfingu. W akrobatyce, trapez to drążek zawieszony na dwóch linkach, co tworzy matematyczną figurę trapez. Następnie żeglarze gdy wdrażali przypinanie się uprzężą do liny podczas wykonywania prac, używali nazywali trapezem uprząż/klamrę.
Latawiec kitesurfingowy składa się z materiałowej czaszy, pompowanego szkieletu, uzdy oraz punktów mocowania linek.
Czasza to główna powierzchnia materiałowa latawca. Przechwytuje wiatr i wytwarza siłę napędową.
Jej kształt wpływa na:
Leading edge, czyli krawędź natarcia, to duża pompowana tuba biegnąca wzdłuż przedniej części latawca. Tworzy główny szkielet konstrukcji i pomaga utrzymać jej aerodynamiczny profil.
Położenie krawędzi natarcia można łatwo rozpoznać. Podczas normalnego lotu jest zwrócona w stronę napływającego powietrza.
Na pierwszej lekcji , jest to najważniejsza część latawca którą trzeba znać. Jest to bowiem najmocniejsza część kite, i to za nią chwytamy latawiec, jeśli chcemy go przenieść na plaży. W przeciwnym razie, możemy go przypadkiem uszkodzić. Jeśli chcemy położyć latawiec na plaży tak żeby nam nie odleciał, musi on być skierowany idealnie prostopadle do kierunku wiatru (nawet lekki kąt może sprawić że odleci).
Trailing edge, czyli krawędź spływu, to tylna część czaszy. W tym miejscu powietrze opuszcza profil latawca.
Jej budowa wpływa między innymi na stabilność i ograniczenie drgań materiału.
Struty to poprzeczne pompowane tuby biegnące od krawędzi natarcia w stronę krawędzi spływu. Usztywniają czaszę i pomagają zachować jej właściwy profil.
Liczba strutów zależy od konstrukcji latawca.
Wingtips to boczne zakończenia latawca. Są połączone z tylnymi linkami sterującymi.
Ich kształt wpływa między innymi na szybkość skręcania latawca i łatwość ponownego podniesienia go z wody.
Bridle, czyli uzda, to układ krótszych linek zamocowanych do przedniej części latawca. Łączy latawiec z przednimi linkami baru i rozkłada działające na niego siły.
Przed startem trzeba upewnić się, że uzda:
Pigtails to krótkie końcówki służące do podłączania linek do latawca. Mogą mieć formę pętelek lub węzłów.
Producenci często stosują różne kolory i odmienne sposoby zakończenia linek, aby ograniczyć ryzyko nieprawidłowego podłączenia.
One-pump to system łączący krawędź natarcia ze strutami. Pozwala napompować cały latawiec przez jeden główny zawór.
Bez tego rozwiązania poszczególne tuby trzeba byłoby pompować oddzielnie.
Front lines to dwie przednie, główne linki przenoszące większość siły latawca. Są połączone z centralną częścią systemu baru.
Back lines to tylne linki sterujące połączone z końcami baru. Przyciągnięcie jednej strony baru skraca odpowiadającą jej linkę i powoduje skręt latawca.
Chicken loop to pętla znajdująca się na końcu systemu baru. Wpina się ją do haka trapezu.
To właśnie przez chicken loop siła latawca jest przekazywana z baru na trapez i ciało kitesurfera.
Depower oznacza system regulowania lub zmniejszania mocy latawca. W praktyce moc można zmieniać przez:
Depower zwiększa zakres kontroli, ale nie zastępuje prawidłowego doboru rozmiaru latawca.
Quick release to podstawowy mechanizm awaryjnego wypięcia. Jego uruchomienie powoduje odłączenie chicken loopa od trapezu i powinno doprowadzić do niemal całkowitej utraty mocy przez latawiec.
Kursant powinien wiedzieć:
System należy poznać jeszcze przed wejściem do wody.
Safety line to linka bezpieczeństwa, na której pozostaje latawiec po uruchomieniu głównego wypięcia. Jej zadaniem jest takie ustawienie latawca, aby utracił większość mocy.
Leash bezpieczeństwa (linia/pętla/smycz bezpieczeństwa)łączy trapez z systemem bezpieczeństwa baru. Dzięki niemu po uruchomieniu quick release latawiec nadal pozostaje połączony z użytkownikiem przez safety line.
Leash ma również własne awaryjne wypięcie, które pozwala całkowicie odłączyć się od sprzętu.

Twin-tip to symetryczna deska, na której można pływać w obu kierunkach bez wykonywania zwrotu deską.
Jest to najpopularniejszy rodzaj deski w kitesurfingu i podstawowy wybór podczas nauki.
Directional to deska kierunkowa przypominająca klasyczną deskę surfingową. Jest przeznaczona przede wszystkim do pływania jednym końcem do przodu.
Wykorzystuje się ją między innymi podczas pływania na falach.
Foil, nazywany także hydrofoilem, to zestaw składający się z deski, masztu i hydroskrzydła znajdującego się pod wodą. Po rozpędzeniu skrzydło unosi deskę ponad powierzchnię.
Foil umożliwia pływanie przy słabszym wietrze, ale wymaga osobnej nauki.
Finy to niewielkie stateczniki zamontowane pod deską. Pomagają utrzymać kierunek i ograniczają boczne przesuwanie się deski.
Pady to miękkie podkładki, na których kitesurfer opiera stopy. Zwiększają przyczepność i częściowo amortyzują nierówności.
Strapy to regulowane uchwyty utrzymujące stopy na desce. Powinny być dopasowane tak, aby zapewniały kontrolę, ale pozwalały stopie uwolnić się podczas upadku.
Rocker oznacza podłużne wygięcie deski widoczne z boku. Mocniej wygięta deska zachowuje się inaczej na falach i nierównej wodzie niż deska bardziej płaska.
Trapez biodrowy obejmuje dolną część tułowia. Zapewnia dużą swobodę ruchów, ale przy złym dopasowaniu może przesuwać się w stronę żeber.
Trapez siedzeniowy ma dodatkowe pasy przechodzące wokół ud. Dzięki temu pozostaje niżej i mniej przesuwa się po ciele.
Z tego względu jest często używany podczas pierwszych lekcji.
Okno wiatrowe to przestrzeń, w której może poruszać się latawiec względem osoby sterującej.
Najczęściej porównuje się je do półokrągłej tarczy zegara:
Położenie latawca w oknie wpływa na kierunek i siłę ciągu.

Power zone, czyli strefa mocy, znajduje się w środkowej i dolnej części okna wiatrowego. Latawiec przelatujący przez ten obszar może przyspieszyć i wygenerować bardzo duży ciąg.
Ruch przez strefę mocy wykorzystuje się między innymi podczas waterstartu, ale powinien być wykonywany świadomie i pod kontrolą.
Krawędź okna wiatrowego to zewnętrzny obszar, w którym latawiec zwykle generuje mniej mocy.
W pobliżu bocznej krawędzi okna przeprowadza się najczęściej startowanie i lądowanie latawca.
Zenit to pozycja latawca bezpośrednio nad głową, określana jako godzina 12.
Latawiec generuje tam stosunkowo niewielki ciąg poziomy, ale przy silnym podmuchu może poderwać użytkownika do góry. Nie należy więc traktować zenitu jako całkowicie neutralnego i bezpiecznego miejsca.
Body drag to przemieszczanie się po wodzie przy użyciu latawca, ale bez deski.
Jest to jedna z najważniejszych umiejętności początkującego. Pozwala nauczyć się kontrolowania latawca w wodzie oraz wrócić po deskę zgubioną podczas upadku.
Downwind body drag polega na przemieszczaniu się zgodnie z kierunkiem wiatru. Kursant pozwala latawcowi ciągnąć się po wodzie.
To jedno z pierwszych ćwiczeń pokazujących, jak ruch latawca przekłada się na siłę ciągu.
Upwind body drag to przemieszczanie się pod kątem w stronę wiatru. Nie oznacza płynięcia bezpośrednio pod wiatr, lecz stopniowe zdobywanie wysokości względem wiatru.
Technikę tę wykorzystuje się przede wszystkim do odzyskiwania deski.
Waterstart to rozpoczęcie jazdy na desce z pozycji siedzącej lub leżącej w wodzie.
Kitesurfer:
Waterstart nie oznacza startu latawca z plaży. Są to dwie różne czynności.
Relaunch to ponowne podniesienie latawca z powierzchni wody. Sposób wykonania zależy od konstrukcji sprzętu, położenia latawca i siły wiatru.
Krawędziowanie, nazywane również edgingiem, polega na dociskaniu odpowiedniej krawędzi deski do wody.
Pozwala:
Ślizg to stan, w którym deska porusza się po powierzchni wody z odpowiednią prędkością i nie zapada się głęboko pod wodę.
Self-rescue to procedura samoratowania stosowana w sytuacjach awaryjnych, gdy powrót W dużym uproszczeniu najpierw należy zatrzymać sytuację i pozbawić latawiec mocy, uruchamiając system bezpieczeństwa, jeśli jest to konieczne, i doprowadzić do spadnięcia latawca. . Następnie kitesurfer zabezpiecza linki i przemieszcza się wzdłuż nich w stronę latawca, uważając, aby się w nie nie zaplątać. Po dotarciu do latawca można wykorzystać jego pompowaną konstrukcję jako element wypornościowy, a przy odpowiednim kierunku wiatru ustawić fragment czaszy tak, aby działał jak niewielki żagiel i pomagał dopłynąć do brzegu, podobnie jak skrzydło używane w wingsurfingu.
Działa to tylko wtedy gdy wiatr wieje w stronę brzegu, zwłaszcza jeśli nie posiada się większych umiejętności. Jeśli wiatr nie wieje do brzegu, większość poradników radzi czekać, używając deski i latawca jaka pływaka, który też zwiększa widoczność. Samodzielny powrót, polegający na wiosłowaniu rękami i ciągnięciu latawca za sobą, jest praktycznie niemożliwy przy dłuższej odległości.
Dokładny przebieg procedury zależy jednak od warunków, rodzaju sprzętu i sytuacji na wodzie, dlatego self-rescue trzeba wcześniej przećwiczyć z instruktorem.
Nie należy uczyć się tej techniki wyłącznie na podstawie opisu internetowego. IKO ujmuje self-rescue i zabezpieczenie sprzętu jako element szkolenia poprzedzający samodzielne pływanie.
Upwind oznacza kierunek pod wiatr. W praktyce kitesurfer nie płynie bezpośrednio w stronę, z której wieje wiatr, lecz pod odpowiednim kątem.
Umiejętność pływania upwind pozwala wrócić w okolice miejsca startu.
Downwind oznacza kierunek zgodny z wiatrem. Początkujący często mimowolnie tracą wysokość i przesuwają się właśnie downwind.
„kurs względem wiatru” to ogólne określenie opisujące, jak płyniesz w stosunku do kierunku, w którym wieje wiatr.
To nie jest jedno konkretne pojęcie, lecz cała kategoria. W jej ramach mieszczą się między innymi wspominany wcześniej downwind – kierunek zgodnie z wiatrem, upwind, czy crosswind (w poprzedk wiatru).
Ostrzenie to zmiana kierunku bardziej pod wiatr. Wymaga odpowiedniego ustawienia deski, ciała i latawca.
Odpadanie to zmiana kierunku bardziej z wiatrem. Zwykle powoduje zmniejszenie oporu deski i może prowadzić do przyspieszenia.
Hals określa stronę, z której wiatr oddziałuje na osobę płynącą, a w praktyce pomaga także opisać kierunek jazdy i zasady pierwszeństwa.
Prawy hals oznacza w kitesurfingu najczęściej jazdę z prawą ręką i prawą nogą z przodu. Osoba płynąca prawym halsem ma zazwyczaj pierwszeństwo przed osobą płynącą lewym halsem.
Lewy hals oznacza najczęściej jazdę z lewą ręką i lewą nogą z przodu.
Pierwszeństwo nie zwalnia jednak z obowiązku obserwowania otoczenia i unikania kolizji.
Launch oznacza start latawca. Najczęściej odbywa się przy bocznej krawędzi okna wiatrowego, z pomocą drugiej osoby.
Przed startem należy sprawdzić między innymi:
Landing oznacza kontrolowane sprowadzenie latawca na ziemię lub plażę.
Podobnie jak start, powinno odbywać się przy krawędzi okna i z pomocą osoby znającej właściwą procedurę.
Helper to osoba pomagająca przy starcie lub lądowaniu latawca.
Nie każdy przypadkowy plażowicz może bezpiecznie pełnić tę funkcję. Osoba pomagająca powinna znać sygnały i wiedzieć, za którą część latawca można go trzymać.
Spot to miejsce wykorzystywane do uprawiania kitesurfingu. Może być to plaża nad morzem, zatoka, jezioro lub inny odpowiednio duży akwen.
Dobry spot powinien zapewniać:
Węzeł, po angielsku knot, to jednostka używana do określania prędkości wiatru.
Jeden węzeł odpowiada około 1,852 km/h.
| Węzły | Przybliżona prędkość |
|---|---|
| 10 kn | 18,5 km/h |
| 15 kn | 27,8 km/h |
| 20 kn | 37 km/h |
| 25 kn | 46,3 km/h |
| 30 kn | 55,6 km/h |
Sama prędkość średnia nie wystarcza jednak do oceny bezpieczeństwa. Ważne są również porywy, stabilność wiatru, kierunek i prognozowane zmiany pogody.
Onshore to wiatr wiejący bezpośrednio w stronę brzegu.
Ułatwia powrót do brzegu, ale może również spychać kitesurfera na plażę, ludzi lub przeszkody. Przy małej przestrzeni nie jest to dobry kierunek do nauki.
Offshore to wiatr wiejący od brzegu w stronę otwartego akwenu.
Jest niebezpieczny, ponieważ w przypadku awarii, osłabnięcia wiatru lub utraty deski może uniemożliwić samodzielny powrót. Pływanie przy takim kierunku wymaga zorganizowanego zabezpieczenia ratowniczego.
Side-shore oznacza wiatr wiejący równolegle do brzegu.
Może zapewniać dobre warunki do pływania, ale po problemach ze sprzętem kitesurfer może być przemieszczany wzdłuż brzegu.
Side-onshore to wiatr wiejący ukośnie w stronę brzegu.
Jest często uznawany za korzystny kierunek do rekreacyjnego pływania, ponieważ pomaga stopniowo wrócić do brzegu. Nadal trzeba jednak zachować odpowiedni dystans od przeszkód.
| Kierunek wiatru | Gdzie spycha kitesurfera? | Znaczenie dla początkującego |
|---|---|---|
| Side-onshore | Ukośnie w stronę brzegu | Zwykle korzystny przy bezpiecznym spocie |
| Side-shore | Równolegle do brzegu | Może być dobry, ale wymaga uwagi |
| Onshore | Bezpośrednio na brzeg | Ryzyko zderzenia z brzegiem i przeszkodami |
| Offshore | Od brzegu | Niebezpieczny bez zabezpieczenia |
Gust to krótkotrwały wzrost prędkości wiatru, czyli silniejszy podmuch. Duża różnica między średnią prędkością wiatru a porywami utrudnia dobór latawca i kontrolowanie mocy.
Szkwał to nagły, wyraźny wzrost prędkości wiatru, często związany z przechodzącym frontem, chmurą burzową lub gwałtowną zmianą pogody.
Zbliżający się szkwał jest sygnałem do przerwania pływania i bezpiecznego zabezpieczenia sprzętu.
Można to pojęcia znać z Szanty „Bitwa”
„Okręt nasz wpłynął w mgłę i fregaty dwie
Popłynęły naszym kursem by nie zgubić się
Potem szkwał wypchnął nas poza mleczny pas
I nikt wtedy nie przypuszczał że fregaty śmierć nam niosą”
Flat water oznacza płaską i stosunkowo spokojną powierzchnię wody. Takie warunki ułatwiają naukę waterstartu, utrzymywania kierunku oraz podstawowych manewrów.
Chop to krótka, nieregularna fala wywołana przez wiatr. W języku polskim można spotkać potoczne określenia „czop” lub „czopowata woda”.
Nierówna powierzchnia utrudnia początkującym utrzymanie stabilnej pozycji na desce.
Freeride to rekreacyjne pływanie obejmujące jazdę w różnych kierunkach, zwroty i podstawowe skoki.
Jest to najszerszy i najczęściej spotykany styl.
Freestyle skupia się na wykonywaniu trików, obrotów i technicznych ewolucji.
Wave riding oznacza pływanie na falach z wykorzystaniem latawca. Najczęściej używa się do tego desek kierunkowych.
Big Air to styl nastawiony na wysokie skoki, długi czas przebywania w powietrzu i efektowne ewolucje.
Transition to ogólne określenie zmiany kierunku jazdy. Najprostsza wersja polega na zatrzymaniu, przeprowadzeniu latawca na drugą stronę i ruszeniu w przeciwnym kierunku.
Jibe to płynny zwrot wykonywany przede wszystkim na desce kierunkowej. Podczas manewru zmienia się kierunek jazdy i ustawienie stóp.
Backroll to obrót ciała w tył wykonywany podczas oderwania od wody.
Frontroll to obrót ciała w przód.
Trików nie należy rozpoczynać przed opanowaniem kontroli prędkości, pływania pod wiatr i bezpiecznego zachowania na zatłoczonym akwenie.
Hooked-in oznacza pływanie z chicken loopem wpiętym do haka trapezu. Jest to podstawowy sposób korzystania z zestawu.
Unhooked oznacza jazdę lub wykonywanie trików po celowym wypięciu chicken loopa z haka trapezu.
Wymaga dobrej kontroli latawca i odpowiedniej konfiguracji sprzętu.
Overpowered oznacza sytuację, w której latawiec generuje zbyt dużą moc w stosunku do masy, umiejętności użytkownika lub aktualnych warunków.
Objawami mogą być:
Underpowered oznacza sytuację, w której latawiec generuje za mało mocy do komfortowego pływania.
Kitesurfer może wtedy mieć problemy z waterstartem, utrzymaniem ślizgu i pływaniem pod wiatr.
Suicide leash to sposób podpięcia leasha stosowany głównie przez zaawansowanych zawodników wykonujących triki unhooked.
W części konfiguracji po puszczeniu baru latawiec nie traci od razu całej mocy. Z tego powodu nie jest to rozwiązanie odpowiednie dla początkujących.
Walk of shame to żartobliwe określenie powrotu pieszo wzdłuż brzegu po tym, jak kitesurfer nie zdołał wrócić pod wiatr do miejsca rozpoczęcia pływania.
Nie musi oznaczać poważnego błędu. Początkujący często stopniowo tracą wysokość względem wiatru i kończą sesję kilkaset metrów dalej.
„Pompuj latawiec” to zwykłe polecenie przygotowania pompowanej konstrukcji do użycia. Bardziej precyzyjnym określeniem w poradniku będzie pompowanie latawca.
Określenie kite down może oznaczać, że latawiec spadł do wody lub znajduje się na ziemi. Znaczenie zależy od sytuacji.

Poza pojęciami wspomnianymi na samym początku artykułu, często przydają się również takie pojęcia jak :